4 Mayıs 2013

Işgın'lı Pasta



Işgın (Rhabarber) Almanların bahçelerinde yetiştirdikleri, bahar ve yazın Işgın'ın kırmızımsı saplarından severek Pastalar ve pudingler yaptıkları bir bitkidir. Internette bulduğum bilgilerde ışgın genellikle Türkiye'de Doğu bölgemizde çokça kullanıldığını öğrendim. Hatta ışgınlı yumurta kavurması ve salata dahi yapıldığını öğrendim.  Burada puding, pasta ve son yıllarda da reçeli ile tanıştım. 
Bu ekşi bir lezzete sahip olan ışgın bitkisini veya sebzesinin lezzetini Pasata ile sizlerle paylaşmak istedim. Bu pastayı çalıştığım yaşlılar huzur evinde bayanlarla yaptım. Birer sap ellerine vererek kendşlerşnş evlerşnde hissetmelerini el becerilerini geliştirmeyi amaçladım. Tarçının ve meyhoş ışgın kokusu tüm binayı sardı ve 8 kişilik grubumuza kokuyu alıp gelenlerle doldu taştı. 
 Gelecek haftadaki yemek programımda bu defa yaşlılarla Türk mutfağını tanıtıp Sigara Böreği yaptıracağım, şimdiden tepkileri merak ediyorum.  (boş zamanlarını değerlendirme, oyunlar ve beyin jimlastiği kursları yanında pastada yapıyoruz) 

Malzemeleri: 
200 gr Şeker 
6 Yumurta 
250 gr Tereyağı 
4 yemek kaşığı Süt 
375 gr Un 
1 Pak. Kabartmatozu 
1 Pak. Vanilya, bir fıske tuz 
1 kg Işgın (Rhabarber) 
150 gr file Badem 
100 gr Şeker 
1 çay kaşığı Tarçın 

Yapılışı: 
Işgınlar kök kısmından kesilir ve aşağı saplara çekilerek muz gibi soyulur ama kabuğu zar gibi veya fasulye kılçığı gibi kabuğu vardır.bir parmak kalınlışında tüm saaplar doğranır ve kaseye alınır. Üzerine 100 gr şeker ve tarçın eklenir karıştırılır bir tarafa bırakılır. 
Çırpma kabına yumurtaalar kırılır ve şeker eklenerek krema halınde çırpılır.  
Yumuşak tereyeğı eklenerek devam çırpılır. Daha sonra süt, un, kabartma tozu, vanilya ve tuz ılave edilerek karıştırılır.
Yağlanmış veya yağlı kağıt serilmiş fırın tepsisine hamur yayılır. Üzerine ışgınlar yerleştirilir ve file badem serpilir. 
175 dercede önceden ısıtılmış fırında 30 dakika kadar pişirilir. 
Işgın' ın faydaları:
ışgın

Halk tıbbında kulanımı:

Yetiştiği yörelerde halk tıbbında kullanımı oldukça yaygındır. Ekşi ve biraz da mayhoş lezzette olup mideyi kuvvetlendirir. Kusmayı önler. Tanen bakımından zengin (%8-10) olan kökleri (Rhizoma Rhei ribi) müshil (iç sürdürücü) değil ishal önleyici (bir başka deyişle kabız etkili ya da peklik verici) özelliğe sahiptir. Tanenler, proteinleri çökerten, kanı aglutine eden kabız etkili bileşiklerdir. Taze iken dış kabuğu soyularak sebze gibi yenen gövde kısmı Bitlis civarında sindirimi kolaylaştırıcı olarak yemeklerden sonra alınmaktadır. Van, Bitlis, Erzurum gibi illerde kökleribasur tedavisinde ve diyabetli kişilerde hipoglisemik etki oluşturması amacıyla kullanılmaktadır.. Erzurum'da ayrıca boşaltım sistemi enfeksiyonlarında kullanılmaktadır. Kars'ta çiçek sapı taze olarak yendiği gibi kökü de diyabet için kullanılmaktadır. Yine Kars'ta diyabet, kolesterol ve mide hastalıkları için kullanılır. Kökü Tunceli'de diyabet tedavisinde kullanılır[105]. Şırnak Cizre'de kökleri şeker hastalığına karşı kaynatılarak içilir ve gövdesi de yüksek tansiyonu indirmek ve mide rahatsızlıklarını gidermek için yenilir. Kökü Ürdün'de halk tıbbında hipertansiyon, diyabet, böbrek taşı ve obezite için kullanılır. İran'da Horasan eyaletinin Zengilanlu (زنگلانلو) yöresinde meyve ile yaprak sapı (petiole) diüretik (idrar söktürücü), kan temizleyici ve sarılık giderici olarak kullanılır.

Bingöl'de ışkın kökü kurutulup öğütüldükten sonra yoğurtla karıştırılıp yüzdeki sivilce ve lekelere karşı kullanılır. Elazığ yöresinde şap hastalığına karşı ışgın kökü kaynatılarak hayvana içirilir.

Kaynak: http://tr.wikipedia.org/wiki/I%C5%9Fg%C4%B1n 
Bu kaynaktan diğer bilgilere ulaşabilirsiniz.

2 yorum:

hatice avcı dedi ki...

Değişik bir tarif daha önce hiç duymamıştım canım ellerine sağlık sevgiler...

Ağız Kokusu dedi ki...

Ya biraz farklı umarım bulabilirim ve yaparım farklı tatları denemek alzım :)

Bunlarada bakmak istermisiniz

Related Posts with Thumbnails